COLUMN #5 Iefke van Belkum ”Van frustratie naar prestatie”

Mentale training is al jarenlang een taboe. Eerlijk gezegd dacht ik vroeger ook dat ik het niet nodig had. Van nature ben ik niet snel zenuwachtig of gespannen. Voor dat soort “klachten” is mentale training toch bedoeld? Alleen voor sporters die niet om kunnen gaan met de druk. Topsporters vinden het echt niet leuk om ergens niet goed in te zijn. Dus als mentale training alleen is voor sporters met problemen, is het een behoorlijke drempel om deze trainingen te gaan volgen.

Mijn ervaring met mentale training is compleet het tegenovergestelde van mijn beschrijving hierboven. Dit heb ik zelf moeten meemaken om mijn mening te wijzigen. Eigenlijk is het omgaan met druk maar een minuscuul onderdeel van mentale training. Mentale training is in mijn ogen een essentieel onderdeel van een trainingsprogramma en van grote waarde voor persoonlijke ontwikkeling. Waarom? Dat wordt hopelijk in de rest van dit stuk duidelijk.

Samenwerken speelt je hele leven een belangrijke rol. Zelfs bij mijn dochter van 2 merk ik dat het soms lastig kan zijn om samen te spelen. En voor volwassenen is dit eigenlijk net zo. Denk maar aan ergenissen over (werk)gedrag, “gekke” interesses of onbegrijpelijke keuzes van mensen om je heen. Irritant toch? Door het creëren van gezamenlijke belangen en het krijgen van een specifieke rol binnen een team, heb ik geleerd dat je een team kan bouwen. Een team waarbij iedereen een belangrijke rol speelt.

Wanneer besloten is wat een groep mensen wil bereiken, komt het volgende “probleem” in beeld. We hebben allemaal andere karakters en dus een andere werkwijze. Niet iedereen maakt op dezelfde manier plezier, vindt dezelfde dingen interessant of communiceert hetzelfde. Je hebt dus allemaal een bepaald doel voor ogen, ieder een taak te vervullen, maar nu nog een werkwijze vinden waarbij iedereen zich prettig voelt.

Tijd voor een voorbeeld. Robin van Galen (ex-bondscoach waterpolodames) en ik zaten aan het begin van onze samenwerking niet echt op dezelfde golflengte. Robin is het type dat graag persoonlijk contact maakt. Iedereen in zijn team moet het naar zijn zin hebben en kunnen praten over alles wat je meemaakt of dwars zit. Ik ben meer het type dat met rust gelaten wil worden. Zijn goed bedoelde pogingen om met me te socializen, werden vrijwel altijd nors afgeslagen. Ik gok dat dit vrij frustrerend was, waardoor hij nog fanatieker werd en dit was voor mij weer frustrerend. Op een gegeven moment was de maat vol en hebben we dit naar elkaar uitgesproken. Wat me brengt bij het volgende leerproces.

Waardeer elkaars kwaliteiten en accepteer de verschillen. Hoe vaak zijn mensen niet gefrustreerd over de werkwijze van een collega, familielid of teamgenoot? Hij werkt slordig, zij is te perfectionistisch en zij geven echt nooit een bal af als iemand anders er beter voor ligt. In een team heeft iedereen een bepaalde kwaliteit en deze moet je benutten. Af en toe tot 10 tellen is hierbij sowieso een gouden tip, maar met name het wijzigen van je eigen gedachtegang is essentieel. Waarom is deze persoon onderdeel van dit team? En wat voegt hij toe? Uitgaan van de krachten in plaats van de in jouw ogen tekortkomingen van de ander.

Fouten maken, is dit nu goed of slecht? Ik heb geleerd dat het erbij hoort. Iedereen doet wel eens iets fout. Mag dit dan gezegd worden? Ja, dat mag en is ook leerzaam. Maar is de “schuldige” gelijk aan de persoon die de fout heeft gemaakt of ligt de verantwoording ook bij de rest van het team? Ik heb geleerd dat dit laatste het geval is. Tijdens mijn werk, met het geven van trainingen en bij mijn eigen team ZVL, doe ik regelmatig nog dingen fout. Het is heel fijn dat mensen om je heen dan niet gefrustreerd zijn over jouw fouten, maar helpen zoeken naar oplossingen om de fout volgende keer te voorkomen. Dit geeft wederzijds vertrouwen en komt de samenwerking altijd ten goede.

Ik heb nu het belang van doorzetten, het omgaan met teleurstellingen, het vieren van successen en het durven maken van keuzes nog niet een besproken. Ik denk dat mentale training niet alleen voor sporters nuttig is, maar voor iedereen in onze maatschappij. Eigenlijk is het ook heel gek dat mentale training (persoonlijke ontwikkeling) geen groter onderdeel is van ons onderwijssysteem. Allerlei eigenschappen van topsporters worden als meerwaarde op de werkvloer gezien. Deze eigenschappen zijn door hun eigenlijk gewoon aangeleerd. Binnen bedrijven, in het onderwijs en binnen elke vorm van samenwerking is er volgens mij veel winst te behalen. Prettig samenwerken, omgaan met tegenslagen, het oplossen van fouten en het waarderen van elkaars verschillen zijn ook hier van dagelijks belang. Tijd om het taboe opzij te schuiven: van frustratie naar prestatie dus!

Vanaf de Zijlijn.nl © 2017
%d bloggers liken dit: